|
ÇOCUK VE MÜZİK
Müzik hayatımızın en önemli renklerinden biri… Onsuz bir
yaşam düşünmek bile zor değil mi? Müzik yetişkinler için olduğu
kadar çocuklar içinde önemli. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki
çocuğun gelişiminde müzik olgusu önemli bir yere sahip. Bu nedenle
birçok uzman çocuklara anne karnından itibaren müzik olgusunun
aşılanması gerektiğini söylüyor. Anaokulu yıllarının ise çocuklara
müzik olgusunun en iyi öğretilebileceği zamanı kapsadığı biliniyor.
Bu yaşlarda verilen müzik eğitimini beş ana aşamada
açıklayabiliriz. Bunlar:
1.
Müzikle hareket etme yeteneği
2.
Sesleri keşfetme ve belirleme yeteneği
3.
Şarkı söyleme potansiyelini keşfetme yeteneği
4.
Şarkı söyleme yeteneği
5.
Basit müzik aletleri çalma yeteneği
Şimdi bu yetenekler nelerdir ve bu yetenekleri geliştirmek için
neler yapabiliriz onlara bir göz atalım:
1.
Müzikle hareket etme yeteneği:
Müzikle hareket etme insanoğlu için içgüdüsel bir olgudur. Bunun en
iyi örneğini bebeklerde görebiliriz. Bebekler doğduklarından kısa
bir süre sonra seslere cevap vermeye başlarlar, daha sonra bu
seslerle bazı hareketleri birleştirirler. Bu olgunun çocuğunuzda
gelişmesi için;
-
Çocuğunuzun farklı müzikler dinlemesini sağlayın (klasik, caz, halk
müziği…)
-
Müzik dinlerken istediği gibi hareket etmesine olanak sağlayın. Ona
belirli figürler öğretmeye çalışmayın, kendi hareketlerini
yaratmasına imkân sağlayın.
2.
Sesleri keşfetme ve belirleme yeteneği:
Çocuklar etraflarında birçok ses duyarlar ve çoğu zaman bu seslerin
farkına bile varmazlar. Bu sesleri fark edebilmeleri için yardıma
ihtiyaçları vardır. Onlar için;
-
Çevrenizdeki farklı sesleri bulmaya çalışın ve bu sesleri
çocuğunuzun da fark etmesini sağlayın. Örneğin; kuşların cıvıltısı,
rüzgârın sesi…
-
Kullanılabilmesi için basit müzik aletleri edinin. Örneğin; blok
flüt, tef… Çocukların bir şeyi öğrenmesinin en iyi yolu o şeyi
kendisinin denemesidir.
-
Eğer müzik aletleri yoksa onlara ses çıkartan çeşitli materyaller
sağlayın. Bazen bu materyaller çocuklara daha çekici gelebilir.
Örneğin; tencere kapakları, kaşıklar…
-
Onlarla beraberken sessiz anlar yaratmaya çalışın ve sessizliği
anlamasına yardım edin.
-
Çocuğunuzun ilgisini çeken sesleri belirlemeye çalışın ve bu sesleri
daha çok işitmesine yardımcı olun.
-
Çocuğunuzu duyduğu sesleri anlatması için teşvik edin. Örneğin;
rüzgârın sesi nasıl çıkıyor? Bana gösterebilir misin?
-
Çocuğunuzla ses tahmin etme oyunu oynayın. Çeşitli sesleri taklit
edin ya da dinletin ve bu seslerin kime ait olduğunu ona sorun ve
tahmin etmesine yardımcı olun.
3.
Şarkı söyleme potansiyelini keşfetme yeteneği:
Çocuklar etraflarında birçok ses duyarlar ve belli bir süre sonra bu
seslerle seslerin sahiplerini eşleştirmeyi becerirler.
Örneğin; sizin sesinizi sizi tanımaya başladıktan kısa bir süre
sonra algılamaya başlarlar. Bu yeteneğin onlarda gelişebilmesi için:
-
Onlar şarkı söylerken onları cesaretlendirecek konuşmalar yapın ve
kendi sesini tanımasına imkân sağlayın. Örneğin; bu şarkını çok
beğendim, bana da öğretir misin?
-
Yine onlar şarkı söylerken kayıt yapın ve daha sonra beraber
dinleyin.
4.
Şarkı söyleme yeteneği:
Bir şarkıyı söyleyebilmek, şarkı söylenirken o şarkıya eşlik
edebilmek çocukların her zaman hoşuna gider. Çocukların bu
isteklerini destekleyebilmek için;
-
Onlarla beraber şarkı söyleyin.
-
Onlarla şarkı söylerken şarkıyla uyumlu hareketler yapmasına olanak
sağlayın daha sonra şarkının sözlerini öğretmeye çalışın.
-
Çocuğunuzu kendi şarkısını yapması için cesaretlendirin. Örneğin;
ben şöyle bir şarkı yaptım, sen de kendi şarkını yapmayı denesene…
5.
Basit müzik aletleri çalma yeteneği:
Bu aşama müzik eğitiminin en üst noktasını oluşturur. Bu aşamada
çocuklar bir müzik aleti çalmasını öğrenirler. Araştırmalar küçük
yaşta bu tip çalışmaların çocuklar için daha uygun olduğunu
gösterir. Bu nedenle çocukların bu dönemde aldığı eğitimin önemi
ortaya çıkar. Bu konuda onlar için;
-
Bir müzik aleti çalıyorsanız ona canlı olarak bu müzik aletini
dinleme imkânı verebilirsiniz.
-
Çocuğunuz için de çeşitli aletler alabilir ve gerekli eğitimi
almasına yardımcı olabilirsiniz.
Çocuğunuzun müzik eğitimine erken yaşlarda önem verirseniz onların
küçük yaşta keşfedilmiş bir yetenek geliştirmeye her zaman açık
olduğunu görürsünüz. Bizler Yeni Çocuk Anaokulu olarak müzik
eğitim ve öğretimi sırasındaki çalışmalarımızın temelinde ORFF
tekniğini kullanıyoruz. Çocuğun dünyasına yönelik bu yöntem çocuğun
müziğe kolayca katılımını sağlamaktadır.
Basit müzik aletlerinin yapılması, enstrümanları denemek-tanımak,
nota, ses, ritim bilgilerinin resimli masal ve oyunlarla
öğretilmesi, şarkılar, tekerlemeler yaptığımız çalışmanın temelini
oluşturmaktadır.
Özellikle tekerlemelerden yola çıkarak yaptığımız ritim çalışmaları
müzik yapma disiplini sağlamaktadır. Müzik ve dans ise kendini ifade
etme aracı olmanın ötesinde onun sosyal gelişimi için de önemli bir
etkinliktir. Çünkü çocuk müzik eşliğinde arkadaşlarıyla daha kolay
iletişim kurabilmektedir. Ayrıca diğer çalışma saatlerimiz içinde de
çocuklarımız bir yandan faaliyetlerini yaparlarken diğer yandan da
onlara Türk Halk Müziği, Klasik Türk Müziği, Klasik Caz vb müzikleri
dinletiyoruz.
ATATÜRK VE MÜZİK
Atatürk İzmir Kız Öğretmen Okulu’nu ziyaretinde öğrencilerin
“Hayatta musiki lazım mıdır?” sorularına karşılık şu cevabı
vermiştir.
“Hayatta musiki lâzım değildir. Çünkü
hayat musikidir. Musiki ile alakası olmayan mahlukat insan değildir.
Eğer mevzuu bahs olan insan hayatı ise, musiki behemehal vardır.
Musikisiz hayat zaten mevcut olamaz. Musiki hayatın neşesi, ruhu,
süruru ve her şeyidir. Yalnız musikinin nev’i şayan-ı mütalaadır.”
ATATÜRK’ÜN GÜZEL SANATLAR VE SANATÇI İLE İLGİLİ SÖZLERİ
— “Bir
millet sanattan ve sanatkârdan mahrumsa tam bir hayata malik olamaz.
Böyle bir millet bir ayağı topal, bir kolu çolak, sakat ve alil bir
kimse gibidir. Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri
kopmuş olur.”
—“Sanat güzelliğin ifadesidir… Bu ifade söz ile olursa şiir, nağme
ile olursa musiki, nakş ile olursa ressamlık, oyma ile olursa
heykeltıraşlık, bina ile olursa mimarlık… Olur.”
—“Sanatkâr, toplumda uzun mücadele ve gayretlerden sonra alnında
ışığı ilk hisseden insandır.”
—“Hayatta müzik lazım değildir. Çünkü hayat müziktir. Müzik ile
ilgisi olmayan varlıklar insan değildirler. Eğer söz konusu olan
hayat, insan hayatı ise müzik mutlaka vardır. Müziksiz hayat zaten
mevcut olamaz. Müzik hayatın neşesi, ruhu, sevinci ve her şeyidir.”
—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan
onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok
duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”
—“Yüksek bir insan toplumu olan Türk Milletinin tarihi bir özelliği
de güzel sanatları sevmek ve onunla yükselmektir. Bunun içindir ki,
milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, doğuştan
gelen zekâsını, ilme bağlılığını, güzel sanatlar sevgisini ve milli
birlik duygusunu devamlı olarak ve her türlü vasıta ve önlemlerle
bağlayarak geliştirmek milli idelimizdir.”
—“Güzel sanatların her dalı için, T.B.M.M.’nin göstereceği ilgi ve
emek, milletin insani ve medeni hayatı ve çalışkanlık veriminin
artması için çok etkilidir.”
—“Hepiniz milletvekili olabilirsiniz, Bakan olabilirsiniz; hatta
Cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat sanatkâr olamazsınız.”
—“Güzel sanatlarda başarı; bütün inkılâpların başarılı olduğunun en
kesin delilidir. Bunda başarılı olmayan milletlere ne yazıktır.
Onlar bütün başarılarına rağmen medeniyet alanında, yüksek insanlık
sıfatıyla tanımaktan daima yoksun kalacaklardır.”
—“İnsanlar olgunlaşmak için bazı şeylere muhtaçtır. Bir millet ki
resim yapmaz, millet ki, heykel yapmaz, millet ki, tekniğin
gerektirdiği şeyleri yapmaz; itiraf etmeli ki o milletin ilerleme
yolunda yeri yoktur.”
—“Güzel sanatların hepsinde, ulus gençliğinin ne türlü
ilerletilmesini istediğinizi bilirim. Ancak bunda en çabuk, en önde
götürülmesi gerekli olan Türk müziğidir. Bu ulusun yani
değişikliğine ölçü, müzikte değişikliği alabilmesi, kavraya
bilmesidir…”
—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan
onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok
duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”
—“Dünyada medeni olmak, ilerlemek ve olgunlaşmak isteyen herhangi
bir millet mutlaka heykel yapacak ve heykeltıraş yetiştirecektir.”
—“Aydın ve dindar olan milletimiz, ilerlemenin sebeplerinden biri
olan heykeltıraşlığı en üst derecede ilerletecek ve memleketimizin
her köşesinde atalarımızın ve bunlardan sonra yetişecek
evlatlarımızın hatıralarını güzel heykellerle dünyaya ilan
edecektir.”
—“Sanatkâr, cemiyette uzun ceht (aşırı çalışma) ve gayretlerden
sonra anlında ışığı ilk hisseden insandır.”
—“Bunun içindir ki milletimizin… Güzel sanatlara sevgisini… Her
türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf ettirmek milli
ülkümüzdür.”
—“Sanatçı, esaslı kültür sahibi olmalı ve tarihi iyi bilmelidir.”
—“Sanatkâr el öpmez; sanatkârın eli öpülür!”
—“Hayatlarını büyük bir sanata vakfeden bu çocukları sevelim.”
—“Türk milletinin tarihi bir vasfı da güzel sanatları sevmek ve onda
yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin güzel sanatlara
sevgisini mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirle besleyerek
inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür.
Atatürk'ün
Sevdiği Şarkılar
·
Hoş Gelişler Ola
Mustafa Kemal Paşa
·
Yanık Ömer
·
Kırmızı Gülün Âli Var
·
Zorbalarında Gurudu
Meşe Yanıyor Efem
·
Çökertmeden Çıktımda
Halilim
·
Mehrali Bey Ağıtı
·
Ata Barı
·
Mızıka Çalındı Düğün mü
Sandın
·
Köroğlu Solağı
·
Yanık Ömer
·
Dağlar Dağlar Alişimin
Kaşları Kare
·
Sarı Zeybek
·
Havada Bulut Yok
·
Kışlar Doldu Bugün
|
